Osmo betekent: alles dat mij doet ervaren.

Als ik naar een kopje kijk is er veel voor nodig om dat mogelijk te maken.

Het kopje zelf is er voor nodig. De tafel waar het op staat. Het licht van het kopje naar mijn oog. Mijn oog is nodig. De pupil, de lens, het oogvocht, het netvlies, de oogzenuwen, de hersendelen die de signalen uit het oog verwerken. En daar gebeurt iets magisch en dan ervaar je het.

Maar voor het licht is de zon nodig. De aarde is nodig om mij en het kopje te dragen. Alle gebeurtenissen in mijn leven waren nodig om mij op dit moment het kopje te laten zien. Jupiter is nodig, jupiter beschermt de aarde tegen heel veel kometen en andere brokstukken in de ruimte. Als Jupiter er niet was, dan was de evolutie heel anders gelopen. Het hele universum heeft samengespannen om mij op dit moment het kopje te laten ervaren.

Maar wacht even. Dit is nog geen osmo. Dit is nog steeds mu. Ik zie en voel en denk van alles over wat het ervaren van het kopje mogelijk maakt. Maar wat dat écht is, weet ik nog steeds niet zeker.

Het kopje bijvoorbeeld? Bestaat het uit keramiek met verf? Bestaat het uit atomen? Bestaat het uit kwamtumdeeltjes, of uit snaren? Heeft God er mee te maken? Of is alles (waaronder het kopje) een simulatie? Sommige boeddhisten denken dat er enkel waarneming is, dan zou het kopje alleen maar in onze waarneming bestaan.

Maar ook dat zijn gedachten, theorieën. Allemaal in mu.

Ik ben nog steeds niet bij osmo, nog steeds niet bij dat wat mij doet ervaren.

Hoe meer ik leer en denk en praat over het kopje, hoe meer ervaringen ik over dat kopje op doe. Maar buiten mijn ervaringen, buiten mu, kom ik niet.

Osmo is buiten mijn bereik. Ik kán niet weten wat mijn ervaringen doet ontstaan, het gaat altijd op één of andere manier via mijn ervaringen.

Tussen onze persoonlijke, veranderingen ervaringswerelden zit osmo, datgene dat ook die ervaringswerelden vormt en mogelijk maakt. Maar we kunnen daar níet bij.

We zijn niet geheel machteloos. Wanneer we een wetenschappelijke theorie maken die door vele waarnemingen en experimenten wordt ondersteund, dan zijn we wellicht dicht bij osmo. Ook al weten we dat niet zeker. Een ervaring die je hele leven stabiel is en die ook andere mensen zo ervaren, die kún je vertrouwen alsof het waar is. Je kan zekerheid en stabiliteit opbouwen op basis van stabiele ervaringen. Maar dat is altijd vanuit mu, je ervaringswereld. En niet vanuit osmo, dé waarheid.

Wat mij doet ervaren weet ik niet zeker en kán ik niet zeker weten.

Het woord osmo toont ons dat er een onkenbare wereld is tussen onze mu's. En dat we het zullen moeten doen met onze persoonlijke ervaringen.

(afbeelding: "Flammarion Colored" door Houston Physicist via CC BY-SA 4.0)